Okuma keyfini %50’ye varan indirimle katla!

Şirk ve Müşrikler

Prof. Dr. Murat Serdar’ın kaleme aldığı Şirk ve Müşrikler, İslam inancının merkezi olan "tevhid" ilkesinin karşısında duran en büyük tehlikeyi, yani şirki tüm boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir eserdir. Kitap, şirki yalnızca "Allah’a ortak koşmak" şeklindeki genel tanımıyla sınırlamayıp; ulühiyyet, rubübiyyet ve ubûdiyyet şirki gibi temel kategorileri derinlemesine analiz etmektedir. Şirk-i hafî (gizli şirk), şirk-i esbâb ve şirk-i taklit gibi kavramları detaylandırarak, inanan bir kalbin bu manevi hastalıklardan nasıl korunması gerektiğine dair ilmi ve itikadi bir rehberlik sunmaktadır.

Eser, teolojik tanımlamaların ötesine geçerek şirkin insanlık tarihi kadar eski olan serüvenine de ışık tutmaktadır. İlk insan topluluklarından başlayarak Hz. Nuh’tan Hz. Muhammed’e (s.a.v.) kadar bütün peygamberlerin tevhid mücadelesini ve toplumların şirke düşme sebeplerini Kur’an kıssaları ekseninde incelemektedir. İnancın safiyetini korumak, küfür ve nifak gibi manevi sapmaların kökenini anlamak isteyen okurlar için hem tarihsel bir perspektif sunan hem de günümüze hitap eden önemli bir başvuru kaynağıdır.

Tablo ve kaynaklarıyla bu çalışma, Memlûkler döneminin parlak ilmî atmosferinde yetişen Şeyhü’l-İslâm Bedreddin İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân li-Mübhemâti’l-Kurʾân” adlı eserini merkeze alır; ayrıca müellifin yaşadığı dönemin siyasî-içtimaî şartlarını, hayatını ve eserlerini de ele alır. Kahire ve Dımaşk’ın dönemin güvenli ve üretken ilim merkezleri oluşu özellikle vurgulanır. Eserin hedefleri; İbn Cemâ‘a’nın hayatını, dönemini, teliflerini ve Mübhemâtü’l-Kur’ân ilmine katkılarını ortaya koymaktır. Kitap bir giriş ve üç ana bölümden oluşur: girişte yöntem ve dönem çerçevesi; birinci bölümde biyografi ve eserler; devamında Mübhemâtü’l-Kur’ân’ın kavramsal zemini ile “Ğurerü’t-Tibyân”ın sûre sûre çözümlemeleri yer alır. Çalışma, Kur’ân’daki “mübhem” (isim ve unsurları kapalı/üstü kapalı bırakılan) ifadelerin nasıl yorumlandığını gösterirken ana kaynakların Kur’ân, sahâbe-tâbiîn nakilleri ve sınırlı ölçüde İsrâilî rivayetler olduğunu belirtir. İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân”ı, Ebü’l-Kâsım es-Süheylî’nin “et-Taʿrîf ve’l-İʿlâm”ı ile İbn Asker el-Gassânî’nin “el-İkmâl ve’l-İtmâm”ını birleştirerek kaleme aldığı; bu çizginin daha sonra Süyûtî’nin “Müfhemâtü’l-Akrân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ına da zemin hazırladığı aktarılır. Müfessirin önce “et-Tibyân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ı yazıp bunu ihtisar ederek iki kısımlı “Ğurerü’t-Tibyân”ı oluşturduğu; eserin kısa bir önsöz ve mübhem kavramların açıklandığı ana bölümden meydana geldiği belirtilir. Ayrıca, hangi âyetlerin “mübhem” sayılacağı konusunda müfessirler arasında farklılık olabileceği vurgulanır.